మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్కు సంబంధించిన పరిస్థితులు భారతదేశ ఇంధన భద్రతపై ఆందోళనలను పెంచాయి. ఎనర్జీ డేటా సంస్థ Kpler అంచనా ప్రకారం, భారతదేశం వద్ద సుమారు 100 మిలియన్ బారెళ్ల ముడి చమురు నిల్వ ఉంది. ఈ మొత్తం నిల్వలో రిఫైనరీలలో మరియు నిల్వ ట్యాంకులలో ఉన్న చమురు, భూగర్భ వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు మరియు సముద్రంలో భారతదేశం వైపు వస్తున్న ట్యాంకర్లలో లోడ్ చేయబడిన ముడి చమురు ఉన్నాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా సరఫరా పూర్తిగా నిలిచిపోయినప్పటికీ, ప్రస్తుత నిల్వ దేశ ఇంధన అవసరాలను సుమారు 40 నుండి 45 రోజుల వరకు తీర్చగలదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై భారతదేశం ఆధారపడటం
భారతదేశం తన మొత్తం ముడి చమురు అవసరాలలో దాదాపు 88 శాతం విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఇందులో సగానికి పైగా—సుమారు 50 నుండి 55 శాతం—ఇరాక్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ మరియు కువైట్ వంటి మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుండి సరఫరా అవుతుంది. ఈ దేశాల నుండి వచ్చే చాలా చమురు హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా భారతదేశానికి చేరుకుంటుంది.
ఇంధన విశ్లేషణకు సంబంధించిన డేటా ప్రకారం, భారతదేశం రోజుకు సగటున 2.5 నుండి 2.7 మిలియన్ బారెళ్ల ముడి చమురును ఈ ఇరుకైన సముద్ర మార్గం ద్వారా దిగుమతి చేసుకుంటుంది, ఇది దాని మొత్తం దిగుమతులలో దాదాపు సగం. ప్రపంచ స్థాయిలో కూడా ఈ మార్గం చాలా ముఖ్యమైనది—ప్రపంచ సముద్ర మార్గంలో జరిగే ముడి చమురు ఎగుమతులలో దాదాపు 20-21 శాతం మరియు LNG రవాణాలో దాదాపు 20 శాతం ఈ మార్గం ద్వారానే జరుగుతుంది.
భారతదేశానికి దీని ప్రాముఖ్యత ముడి చమురుకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. ఖతార్ నుండి వచ్చే LNG సరఫరా కూడా పెద్ద ఎత్తున ఈ మార్గంపై ఆధారపడి ఉంటుంది, దీని ద్వారా దేశం యొక్క గ్యాస్ ఆధారిత ఇంధన అవసరాలు తీరుతాయి.
వ్యూహాత్మక నిల్వల పరిస్థితి
అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలను (SPR) మూడు ప్రధాన ప్రదేశాలలో అభివృద్ధి చేసింది—
విశాఖపట్నం (ఆంధ్రప్రదేశ్)
మంగళూరు (కర్ణాటక)
పాడూర్ (కర్ణాటక)
ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం, వ్యూహాత్మక నిల్వలు, రిఫైనరీ స్టాక్ మరియు ఇతర అందుబాటులో ఉన్న నిల్వలను కలిపి చూస్తే, దేశం వద్ద దాదాపు 74 రోజుల వినియోగానికి సరిపడా చమురు అందుబాటులో ఉండవచ్చు.
అయితే, ఇంధన విశ్లేషణ సంస్థలు వేర్వేరు అంచనాలను అందిస్తాయి. వారి ప్రకారం, హోర్ముజ్ జలసంధి నుండి సరఫరా పూర్తిగా నిలిచిపోయే పరిస్థితిని ప్రత్యేకంగా పరిగణనలోకి తీసుకుని, వాణిజ్య నిల్వలను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకుంటే, ఈ నిల్వ దాదాపు 40 నుండి 45 రోజుల వరకు మాత్రమే అవసరాలను తీర్చగలదు.
ఈ నిల్వల ఉద్దేశ్యం ఆకస్మిక సరఫరా అంతరాయాలను ఎదుర్కోవడం, దీర్ఘకాలికంగా సరఫరా పూర్తిగా నిలిచిపోయే పరిస్థితిని నిర్వహించడం కాదు.
ధరలపై తక్షణ ప్రభావం
ఇరాన్తో ముడిపడి ఉన్న తాజా ఉద్రిక్తతల తర్వాత ప్రపంచ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలలో తీవ్ర కదలిక కనిపించింది. అంతర్జాతీయ బెంచ్మార్క్ బ్రెంట్ క్రూడ్ 80 డాలర్ల మార్కును దాటింది, ఇది ఇటీవల దాదాపు 10 శాతం పెరుగుదలను సూచిస్తుంది. కొన్ని వాణిజ్య సెషన్లలో ఇది బ్యారెల్కు 77 నుండి 82 డాలర్ల పరిధిలో హెచ్చుతగ్గులకు గురైంది.
భారతదేశం వంటి పెద్ద దిగుమతి దేశానికి దీని ప్రత్యక్ష ప్రభావం దిగుమతి బిల్లుపై పడుతుంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25లో దేశం ముడి చమురు దిగుమతులపై సుమారు 137 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసింది. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏప్రిల్ నుండి జనవరి మధ్య 206.3 మిలియన్ టన్నుల చమురు దిగుమతులపై ఇప్పటికే సుమారు 100.4 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేయబడ్డాయి. ధరలలో పెరుగుదల కొనసాగితే, దిగుమతి బిల్లు పెరుగుతుంది, ఇది ద్రవ్యోల్బణం మరియు రూపాయి విలువపై కూడా ఒత్తిడిని కలిగించవచ్చు.
